Debaty sejmoweVI Kadencja

Interpelacja w sprawie pogarszających się warunków prowadzenia zakładów pracy chronionej

   Szanowny Panie Ministrze! Często zmieniające się przepisy, coraz większa konkurencja i biurokracja, a coraz niższe dotacje na zatrudnianie osób niepełnosprawnych - w takich warunkach muszą funkcjonować zakłady pracy chronionej. Niestety, ze względu na te przeszkody jest ich coraz mniej. W ten sposób z polskiej rzeczywistości znikają miejsca, które dają osobom niepełnosprawnym szansę na realizowanie się, na zdobywanie doświadczenia zawodowego, kwalifikacji, a przede wszystkim przywracają do uczestnictwa w życiu społecznym ludzi odsuwanych często na margines społeczeństwa.    Największym problemem, jaki napotykają zakłady pracy chronionej, jest brak stabilizacji prawnej. Przepisy dotyczące ich działalności cały czas się zmieniają. Tylko w ubiegłym roku zmian takich było 31. Mimo tych zmian przepisy te wciąż w dużej mierze nie odpowiadają rzeczywistości, w jakiej muszą się poruszać tego typu przedsiębiorstwa. Wielu pracodawców w prowadzonych przez siebie firmach rezygnuje ze statusu zakładu pracy chronionej, ponieważ z podobnych ulg z tytułu zatrudniania osób niepełnosprawnych, a przy zdecydowanie mniejszych obowiązkach mogą korzystać firmy na otwartym rynku pracy. Prowadzący ZPCH muszą na przykład dostosować się do ograniczeń, jeżeli chodzi o czas pracy osób niepełnosprawnych, m. in. zakazu pracy na trzecią zmianę, w soboty i niedziele oraz w godzinach nadliczbowych, dłuższych przerw w pracy itd. Nie wspominając już o konieczności dostosowania miejsca pracy niepełnosprawnego do jego potrzeb czy pomieszczeń, w których przebywa. Likwidacja barier architektonicznych to również olbrzymie koszty. Wiele z tego typu obowiązków nie dotyczy natomiast przedsiębiorstw z otwartego rynku pracy zatrudniających osoby niepełnosprawne.    Kolejną przeszkodą jest ogromna biurokracja. Skomplikowane procedury powodują konieczność zatrudniania w ZPCH dodatkowych osób, które zajmują się wyłącznie prowadzeniem dokumentacji dotyczącej rozliczania i kontrolowania przyznanych dotacji. Szczegółowa analiza dnia pracy osoby niepełnosprawnej, włącznie z odniesieniem wpływu pracy na jego schorzenie, oceną jego wydajności oraz porównaniem do pracy na podobnym stanowisku osoby pełnosprawnej, jest, zdaniem prowadzących tego typu przedsiębiorstwa ogromnym nieporozumieniem. Wymogi te sprowadzają się bowiem tak naprawdę do tego, by udowodnić, o ile osoba niepełnosprawna pracuje gorzej od pełnosprawnej. To jest nie tylko ogromne utrudnienie dla pracodawców, ale przede wszystkim upokarzające dla ludzi, którzy są podmiotami takich wyliczeń. Tymczasem niepełnosprawni mimo ułomności są często w dziedzinach, którymi się zajmują, niezastąpionymi specjalistami.    Obowiązujące przepisy nieprecyzyjnie określają również warunki korzystania z zakładowego funduszu rehabilitacji. Dużym utrudnieniem, jak podkreślają przedsiębiorcy prowadzący zakłady pracy chronionej, jest także odebranie dofinansowania dla osób niepełnosprawnych, które osiągnęły już wiek emerytalny. Bardzo często bowiem ich wiedza i doświadczenie wykorzystywane były podczas dostosowania do zawodowych potrzeb nowo przyjętych inwalidów. To tylko kilka problemów, z jakimi borykają się prowadzący zakłady pracy chronionej.    Wobec powyższego pytam pana ministra:    - Czy przewidywane są w 2006 r. kolejne zmiany zapisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych? Jeśli tak, to czego będą one dotyczyły?    - Czy możliwe jest uzależnienie obniżenie wpłat na PFRON dla odbiorców kupujących w ZPCH w zależności od stosunku ilości zatrudnionych w tychże zakładach pracowników pełnosprawnych i niepełnosprawnych?    - Czy rozważana jest możliwość ponownego dopuszczenia do pracy emerytów z pełnymi przywilejami inwalidów obowiązujących w zakładach pracy chronionej?    - Czy ministerstwo zamierza uprościć procedury dotyczące tworzenia nowych miejsc pracy przy udziale środków z PFRON?    Z poważaniem    Poseł Wojciech Wilk    Warszawa, dnia 27 stycznia 2006 r.