Debaty sejmoweVI Kadencja

Interpelacja w sprawie możliwości pozyskania zamówień publicznych przez zakłady przemysłu obronnego i lotniczego znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomiczno-finansowej

   Szanowny Panie Premierze! Z przedstawionej Sejmowi RP w listopadzie ubiegłego roku ˝Informacji rządu w sprawie aktualnej sytuacji przemysłu zbrojeniowego˝ wynika, że około połowa zakładów tej branży zagrożona była w tym czasie upadłością. Wśród głównych czynników rzutujących na przedstawioną złą sytuację ekonomiczno-finansową tych zakładów wskazano w ˝Informacji˝ niewykorzystany poziom posiadanych zdolności produkcyjnych. Tymczasem, według nadchodzących sygnałów, zakłady przemysłu obronnego i lotniczego uzyskują niewiele prac w ramach przetargów ogłaszanych w oparciu o ustawę z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (DzU nr 76, poz. 344 z późn. zm.). Wynika to z braku możliwości spełnienia przez wiele zakładów wszystkich wymagań wynikających z art. 19 i 22 wspomnianej ustawy, szczególnie zaś warunku niezalegania z uiszczeniem podatków i składek na ubezpieczenie społeczne. Z powyższych powodów wiele zakładów sektora zbrojeniowego nie rozpoczęło postępowań o udzielenie zamówień publicznych, tracąc przez to możliwość otrzymania środków budżetowych na finansowanie produkcji. Szacuje się, że sam Zakład Lotniczy ˝PZL-Mielec˝ Sp. z o.o. utracił w ten sposób możliwość uzyskania w 1998 r. środków w wysokości ok. 2 mln zł.    Nie wdając się w ocenę słuszności przepisów zawartych w ustawie o zamówieniach publicznych, trzeba stwierdzić, że niektóre z tych postanowień, obiektywnie rzecz biorąc, utrudniają poprawę kondycji zakładom znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomiczno-finansowej, przez co oddala się także perspektywa uiszczenia przez nie zaległych podatków i składek na ubezpieczenie społeczne. Dramat taki może być udziałem przedsiębiorstw każdej branży, jednak w przypadku przemysłu zbrojeniowego trudna sytuacja zakładów wywołuje także skutki negatywne dla obronności państwa.    Istnieją jeszcze inne konsekwencje trudności zakładów sektora zbrojeniowego z pozyskaniem zamówień publicznych, związane silniej i bardziej bezpośrednio ze stanem obronności państwa. Przedsiębiorstwa przemysłu obronnego i lotniczego, które nie mogą rozpocząć postępowań o udzielenie zamówień publicznych, nie dostarczają siłom zbrojnym RP na przykład części do eksploatowanego sprzętu, ze szkodą dla gotowości bojowej pododdziałów i oddziałów, a co za tym idzie - także dla bezpieczeństwa państwa. Trzeba tu zaznaczyć, że poszczególne zakłady przemysłu obronnego i lotniczego są często jedynymi wytwórcami określonych urządzeń oraz ich części, a zmiana producenta jest w wielu wypadkach trudna do pomyślenia m.in. z uwagi na: konieczność opanowania odpowiednich procesów technologicznych i dysponowania właściwym systemem zapewnienia jakości, długość cyklu uruchomienia czy zagadnienia własności intelektualnej.    Ustawodawca przewidział potrzebę wprowadzenia szczególnych zasad udzielania zamówień publicznych ze względu na stan klęski żywiołowej, ochronę bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego państwa lub ochronę tajemnicy państwowej. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o zamówieniach publicznych zasady te określa w drodze rozporządzenia Rada Ministrów. Jednak wydane w oparciu o powyższą delegację ustawową rozporządzenie z dnia 20 sierpnia 1996 r. nie stwarza możliwości rozwiązania przedstawionego tu problemu. Zdecydowanie dalej idzie uregulowanie wprowadzone do wspomnianego rozporządzenia w lipcu 1997 r., w czasie trwania tragicznej powodzi, dotyczące podmiotów ubiegających się o udzielenie zamówień publicznych związanych z usuwaniem skutków tego żywiołu.    Na szczęście nie grozi nam - takie są oceny i takaż nasza nadzieja - wystąpienie tragicznych okoliczności, które mogłyby wymusić wprowadzenie podobnych szczególnych rozwiązań dla zakładów przemysłu obronnego i lotniczego. Nie oznacza to wcale, że przedstawionego wyżej problemu można nie zauważać lub lekceważyć, bo rzutuje on negatywnie na sytuację zarówno przedsiębiorstw sektora zbrojeniowego, jak i sił zbrojnych RP.    Dlatego też proszę uprzejmie pana premiera o odpowiedź na pytanie:    Jakie kroki zamierza poczynić rząd, by umożliwić zakładom przemysłu obronnego i lotniczego znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomiczno-finansowej ubieganie się o udzielenie zamówień publicznych?    Poseł Andrzej Osnowski    Warszawa, dnia 11 lutego 1999 r.