Debaty sejmoweVI Kadencja

Interpelacja w sprawie zaliczania od 1999 r. do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym odpisów amortyzacyjnych od samochodów osobowych przyjętych do używania przed 1999 r.

   Zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa. Tymczasem w przypadku gdy z inicjatywy rządu przepisy prawa zostały skonstruowane wadliwie albo w sposób niezupełny i takie, niestety, uchwalił Sejm, organy podatkowe podejmują działania mające na celu uzupełnienie prawa przez niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawnym tworzenie ˝prawa powielaczowego˝. Z takim przypadkiem mamy aktualnie do czynienia, jeżeli chodzi o kwestie uznawania za koszt uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od samochodów osobowych przyjętych przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych (i fizycznych) do używania przed 1999 r.    Otóż wiele urzędów skarbowych, dokonując na wnioski podatników interpretacji przepisów obowiązujących w tym zakresie od 1999 r., stoi na stanowisku, że w przypadku samochodów osobowych zakupionych i oddanych do używania przed 1999 r. od bieżącego roku mają zastosowanie przepisy art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym przed 1999 r., a zatem odpisy amortyzacyjne od wartości samochodu powyżej 10 000 ecu przyjętego do używania do końca ubiegłego roku - w 1999 r. nie stanowią kosztu uzyskania przychodu (np. stanowisko Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa Śródmieście - w załączeniu).*)    W moim przekonaniu stanowisko takie jest pozbawione jakiejkolwiek podstawy prawnej i stanowi dowód tworzenia ˝prawa powielaczowego˝. Jak wynika bowiem z art. 15 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztem uzyskania przychodów są odpisy amortyzacyjne dokonywane wyłącznie w myśl przepisów rozporządzenia ministra finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (DzU nr 6, poz. 35 ze zm.) Z tego zaś rozporządzenia wynika wprost, że podatnik oblicza odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej samochodu, którą nie jest równowartość 10 000 ecu, lecz m.in. cena nabycia, czyli rzeczywista cena zapłacona sprzedawcy, powiększona o ewentualne koszty zakupu i stosowne podatki, jak podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy (§ 7 ust. 1 pkt 1 w związku z § 6 ust. 1 i 4 rozporządzenia). Przepisy tego rozporządzenia nie zawierają też przepisów nakazujących podatnikowi podział odpisów amortyzacyjnych na uznawane i nieuznawane jako koszt uzyskania przychodu. Nie zawierają też przepisów o obowiązku kontynuacji tego podziału, w sytuacji gdy do końca taki podział obowiązywał, ale nie z mocy rozporządzenia, lecz ustawy (zasada kontynuacji jest ograniczona tylko do stawki amortyzacyjnej - § 9 ust. 13 rozporządzenia).    Ustawą z dnia 18 grudnia 1998 r. Prawo dewizowe (DzU nr 160, poz. 1063) we wszystkich obowiązujących przepisach, w tym w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i w art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - od 1 stycznia 1999 r. - zastąpiono jednostkę monetarną ecu jednostką euro. W rezultacie we wskazanych wyżej przepisach obu ustaw o podatku dochodowym ustawodawca nakazuje - dla celów podziału odpisów amortyzacyjnych na uznawane i nieuznawane za koszt uzyskania przychodów - stosować kurs euro z dnia przyjęcia samochodu osobowego do używania, przypadającego przed 1999 r., co wobec braku tego kursu jako obowiązującego przed 1999 r. czyni bezprzedmiotowymi (martwymi) w 1999 r. wskazane przepisy ustaw o podatkach dochodowych w odniesieniu do samochodów osobowych przyjętych do używania przed 1999 r. Brak ustawowego przepisu przejściowego w tym zakresie, nakazującego kontynuację podziału amortyzacji obowiązującego do końca 1998 r., powoduje, że od 1999 r. cały odpis amortyzacyjny od wartości początkowej samochodów osobowych przyjętych do używania przed 1999 r. - jako dokonywany zgodnie z rozporządzeniem - na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób musi być uznany jako koszt uzyskania przychodów, choć można to uznać za lukę prawną. Na marginesie, lukę tę dostrzegł minister finansów i w projektach obu ustaw o podatku dochodowym przedłożonych Sejmowi w czerwcu br. proponuje eliminację tej luki, w tym z mocą wsteczną!    W przedstawionej sytuacji zwracam się do pana premiera z prośbą o:    1) wykładnię spornych przepisów zgodnie z obowiązującym prawem (a nie intencjami czy celami fiskalnymi), w tym jednoznaczne potwierdzenie, że w 1999 r. cały odpis amortyzacyjny od wartości początkowej samochodów osobowych przyjętych do używania przed 1999 r. od 1999 r. jest kosztem uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych;    2) informację o działaniach podjętych przez ministra finansów w kierunku zapewnienia działania organów podatkowych zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej.    Poseł Romuald Ajchler    Warszawa, dnia 28 lipca 1999 r.