Debaty sejmoweVI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie środków finansowych na wznowienie produkcji rolnej na obszarach dotkniętych klęską suszy na przykładzie woj. kujawsko-pomorskiego

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją posła Ryszarda Brejzy w sprawie środków finansowych na wznowienie produkcji rolnej na obszarach dotkniętych klęską suszy na przykładzie woj. kujawsko-pomorskiego uprzejmie informuję pana marszałka, co następuje.    W bieżącym roku zgodnie z pierwotnie zaakceptowanym przez ministrów rolnictwa i rozwoju wsi oraz finansów planem finansowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na 2000 r., na dopłaty do oprocentowania nowo udzielanych przez banki w br. preferencyjnych kredytów klęskowych została przewidziana kwota 10 mln zł pozwalająca na uruchomienie tej linii na poziomie ok. 170 mln zł. Po rozpoznaniu skali potrzeb na kredyty klęskowe w planie finansowym agencji przesunięto z innych zadań kwotę 15 mln zł, tj. do 25 mln zł, a ostatnio zgodnie z decyzją ministra finansów przeznaczono dodatkowe 10 mln zł (ze środków zarezerwowanych na SAPARD). Wobec powyższego obecnie na dopłaty do oprocentowania kredytów klęskowych agencja przeznaczyła środki w wysokości ok. 35 mln zł, co pozwoli na uruchomienie linii kredytowej w wysokości ok. 705 mln zł.    Stosownie do umów zawartych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z bankami oraz przyznawanych limitów dopłat na podstawie § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (DzU nr 16, poz. 82 z późn. zm.) uruchamiane są na wnioski wojewodów, za zgodą ministra rolnictwa i rozwoju wsi, preferencyjne kredyty na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej poszkodowanych w wyniku klęsk suszy, gradobicia, nadmiernych opadów atmosferycznych, wymarznięcia, powodzi, huraganu lub pożaru. Zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia ww. preferencyjne kredyty klęskowe mogą być udzielane do wysokości szkód w uprawach rolnych, inwentarzu i rzeczowych środkach obrotowych do produkcji rolnej oraz wartości odtworzeniowej środków trwałych oszacowanej przez komisję powołaną przez właściwego wojewodę, przy czym szkody muszą być oszacowane przez komisję w ciągu 45 dni od zaistnienia klęski suszy i w ciągu miesiąca w przypadku innych klęsk.    Pragnę nadmienić, że do dnia 28 września br. do ministra rolnictwa i rozwoju wsi wpłynęło 115 wniosków wojewodów o uruchomienie na podstawie § 20 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. kredytów na wznowienie produkcji rolnej dla 373 146 gospodarstw rolnych i działów specjalnych poszkodowanych w wyniku klęsk m.in. suszy, wymarznięcia, gradobicia, powodzi i nadmiernych opadów, w tym dla 43 029 gospodarstw rolnych woj. kujawsko-pomorskiego. Minister rolnictwa wyraził zgodę na uruchomienie przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa procedury związanej z otwarciem klęskowej linii kredytowej dla 345 565 poszkodowanych gospodarstw rolnych i działów specjalnych produkcji, w tym dla 43 029 gospodarstw rolnych z terenu woj. kujawsko-pomorskiego. W każdym województwie, w tym kujawsko-pomorskim, przyjęto zasadę, że w pierwszej kolejności kredyty te powinny być udzielane dla gospodarstw rolnych, które poniosły straty w wysokości 50% i więcej w całości upraw rolnych.    Według informacji uzyskanych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w okresie od 1 stycznia br. do 31 sierpnia br. banki udzieliły kredytów klęskowych na łączną kwotę 139,7 mln zł, wykorzystując przyznany limit akcji kredytowej w 32%, przy czym w sierpniu udzielono kredytów klęskowych na łączną kwotę 80,4 mln zł. Od początku roku do 31 sierpnia największą kwotę kredytów, tj. w wysokości 105 mln zł, udzieliły banki funkcjonujące w ramach struktury Banku Gospodarki Żywnościowej SA, wykorzystując przyznaną akcję kredytową w 36%, następnie w ramach struktury Gospodarczego Banku Wielkopolskiego SA w wysokości 10,4 mln zł, wykorzystując przyznaną akcję kredytową w 16%, i w ramach struktury Banku Unii Gospodarczej SA w wysokości 9,5 mln zł, wykorzystując akcję kredytową w 21%.    Wobec licznie napływających od wojewodów wniosków o uruchomienie preferencyjnych kredytów klęskowych w celu zapewnienia sprawnego udzielania pomocy kredytowej:    1) Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa upoważniła banki do przesuwania przyznanych limitów akcji kredytowej i dopłat między podległymi jednostkami oraz - za powiadomieniem agencji - między województwami oraz zwiększyła częstotliwość składania przez banki informacji o udzielonych kredytach z comiesięcznych na codwutygodniowe. Agencja zwróciła się również do banków kredytujących z prośbą o przekazanie informacji imiennych o wnioskach rolników, którzy nie mogą w danym banku uzyskać kredytu z powodu braku środków. Na podstawie analizy tych informacji przydzielane są przez agencję limity dopłat dla banków w poszczególnych województwach;    2) zwrócono się do urzędów wojewódzkich o zapewnienie w pierwszej kolejności dostępu do kredytów klęskowych gospodarstwom rolnym, które poniosły straty w rozmiarach przekraczających 50% upraw (według informacji nadesłanych przez wojewodów w bieżącym roku straty w gospodarstwach rolnych spowodowane klęskami żywiołowymi kształtują się w granicach od 20% do 100%) oraz prowadzenia na bieżąco weryfikacji wniosków, zwłaszcza w przypadku stwierdzenia zawyżenia wysokości strat w odniesieniu do niektórych gmin i upraw. W drugiej kolejności o kredyty te mogą ubiegać się gospodarstwa rolne, które poniosły straty w uprawach poniżej 50%.    W dniu 4 lipca br. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (DzU nr 55, poz. 655), które umożliwia agencji stosowanie dopłat do oprocentowania kredytów bankowych zaciągniętych przez producentów rolnych w 2000 r. na zakup rzeczowych środków do produkcji rolnej. Zgodnie z ww. rozporządzeniem krajowi przedsiębiorcy prowadzący produkcję rolniczą na obszarze dotkniętym w 2000 r. klęską suszy, którzy nie skorzystali bądź nie skorzystają z kredytów klęskowych, mogą ubiegać się o preferencyjne kredyty do wysokości równowartości 15 q żyta na 1 ha użytków rolnych, według cen przyjętych do naliczania podatku rolnego w roku, w którym zawarto umowy kredytowe. Oprocentowanie tych kredytów wynosi dla kredytobiorcy 0,40 stopy redyskontowej weksli przyjmowanych od banków do redyskonta przez Narodowy Bank Polski w stosunku rocznym i kredyty te mogą być udzielane na okres 12 miesięcy. Warunkiem uzyskania ww. kredytu przez znajdujące się na obszarze klęski suszy gospodarstwa rolne jest przekazanie przez wojewodów, za pośrednictwem ministra rolnictwa i rozwoju wsi, do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informacji dotyczących obszarów dotkniętych klęską suszy oraz szacunkowej wysokości strat powstałych w poszczególnych gospodarstwach rolnych. Szacuje się, że środki przeznaczone na dopłaty do oprocentowania kredytów na zakup rzeczowych środków do produkcji rolnej pozwolą na uruchomienie linii kredytowej w wysokości ok. 1100 mln zł.    Niezależnie od powyższego, mając na uwadze trudną sytuację niektórych gospodarstw rolnych poszkodowanych wskutek klęsk w bieżącym roku, w tym zwłaszcza spłacających kredyty preferencyjne, w miarę możliwości finansowych budżetu państwa wprowadzone zostały dodatkowe preferencje, i tak:    - banki zostały upoważnione do zastosowania na wniosek kredytobiorcy prolongaty spłaty rat kapitału i odsetek obrotowych kredytów klęskowych w umownym okresie kredytowania, w tym również umożliwienia kredytobiorcom jednorazowej spłaty kapitału i odsetek;    - wydłużono o 6 miesięcy (tj. do 30 miesięcy) okres spłaty obrotowych kredytów klęskowych udzielonych na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych do końca maja br. i ponownie dotkniętych w 2000 r. klęską, z jednoczesnym wprowadzeniem możliwości jednorazowej spłaty kredytu i odsetek;    - wprowadzono zmianę w zasadach udzielania obrotowych kredytów klęskowych, polegającą na odstąpieniu od warunku uzależniającego stosowanie dopłat do oprocentowania kredytów ze środków Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od terminowej spłaty przez kredytobiorców kapitału, co umożliwia bankom wydłużanie na warunkach komercyjnych okresu spłaty kredytów klęskowych, przy zachowaniu dopłat do oprocentowania tych kredytów za okres ustalony w umowach o kredyt preferencyjny;    - obniżono do 70% wymóg udokumentowania wykorzystania kredytu klęskowego;    - wydłużono z 30 do 45 dni okres obligujący komisję powołaną przez wojewodę do oszacowania strat spowodowanych klęską suszy mającą miejsce w 2000 r.;    - na obszarach dotkniętych klęską suszy w 2000 r. przy szacowaniu wysokości strat w gospodarstwach rolnych, posiadających znaczny areał użytków zielonych, komisje wojewódzkie mogły uwzględniać niezbędne nakłady na zakup pasz, w związku z utraconymi paszami objętościowymi,    - wprowadzono możliwość zakupu pasz objętościowych ze środków klęskowego kredytu preferencyjnego.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Ryszard Brzezik    Warszawa, dnia 2 października 2000 r.