Debaty sejmoweVI Kadencja

Interpelacja w sprawie naliczania podatku VAT od darowizn rzeczowych

   W myśl obecnych przepisów prawa przedsiębiorca musi zapłacić podatek VAT od darowizn rzeczowych. Nie może owej kwoty podatku VAT wpisać do kosztów uzyskania przychodu, a tym samym zmniejszyć sumy, od której płaci CIT.    Prowadzi to do sytuacji spornych. W mediach wiele mówiło się o przypadku piekarza z Legnicy, który przekazywał do parafialnej stołówki niesprzedany chleb. Urząd skarbowy obciążył go należnościami z tytułu niezapłaconego podatku na kwotę 200 tysięcy złotych. Takich należności by nie było, gdyby chleb został przez przedsiębiorcę wyrzucony. Piekarz wówczas poniósłby mniejsze straty i odliczyłby także VAT zawarty w cenie zakupu produktów potrzebnych do wytworzenia chleba. Legnicki przedsiębiorca musiał natychmiast zapłacić 45 tysięcy złotych, a urząd skarbowy zablokował mu konto. Odblokował je dopiero wówczas, gdy o sprawie zrobiło się głośno za pośrednictwem mediów.    Z takich samych powodów jak ów piekarz z Legnicy w trudnej sytuacji są instytucje charytatywne, organizujące zbiórki żywności bądź innych produktów, by rozdać je osobom ubogim. Zgodnie z obowiązującymi przepisami bardziej opłaca się wyrzucić ulegający przeterminowaniu bądź niepotrzebny dla właściciela produkt niż darować go osobie potrzebującej. Zniechęca to przedsiębiorców do pozytywnych działań w odpowiedzi na prośby o darowizny i ogranicza pole działania organizacji charytatywnych. Jednocześnie dotychczasowe zapisy skłaniają do omijania prawa. Na przykład: niesprzedany chleb piekarz ˝wyrzuca˝, a potrzebująca osoba natychmiast go przejmuje. Taka sytuacja prowadzi jednak do niewłaściwych zachowań, ale obniża autorytet prawa, skoro prawo staje w sprzeczności z ludzkimi odruchami współczucia i pomocy potrzebującym.    Do końca nie wiadomo, czy obecne przepisu prawne pozwalają na zwolnienie darowizny z podatku VAT. Niektórzy eksperci uważają, że zwolnienie sprzeczne jest z prawem Unii Europejskiej, a konkretnie z VI Dyrektywą. Z kolei Urząd Komitetu Integracji Europejskiej wydał w tej sprawie własną opinię. Uznał, że w sprawie zwolnienia z podatku VAT darów rzeczowych i żywności, przekazywanych organizacjom pozarządowym przez osoby prawne na cele społecznie użyteczne, można stosować przepis art. 13 A ust. 2 pkt a) wspomnianej Dyrektywy. Państwa członkowskie zgodnie z tą opinią mogą przyznawać zwolnienia podatkowe organizacjom. które nie są instytucjami prawa publicznego, pod warunkiem że nie będzie to prowadzić do naruszenia zasad konkurencji.    Ważną kwestią jest podstawa naliczania podatku VAT od przekazanej darowizny. Pojawiają się postulaty, by naliczać go od aktualnej wartości przekazywanego towaru, a nie od rzeczywistych kosztów wytworzenia. W tej sytuacji produkt spożywczy, którego termin przydatności do spożycia kończy się, wart jest znacznie mniej niż produkt zaraz po wyprodukowaniu. Innym pomysłem jest ustalenie stałej, niższej, na przykład 10-procentowej, stawki podatku dla takich towarów. Pojawiła się też propozycja przekazywania darów za symboliczną złotówkę. Jednak, jak pisała ˝Gazeta Prawna˝, w listopadzie ubiegłego roku dyrektor departamentu podatków pośrednich w Ministerstwie Finansów stwierdził, że po wejściu w życie nowej ustawy o VAT nie będzie można podatku od darowizn rzeczowych naliczać w sposób dowolny.    W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:    1. Jakie jest stanowisko interpretacyjne Ministerstwa Finansów w sprawie możliwości zwolnienia z podatku VAT od darowizn materialnych w myśl obecnych przepisów prawnych?    2. Czy planowane są zmiany w przepisach prawa, dotyczące płacenia podatku VAT od darowizn rzeczowych? Jeżeli takie zmiany są planowane, jakie projektuje się rozwiązania w podejmowanej tu kwestii darowizn materialnych? Czy idą one w kierunku większego zakresu zwolnień z podatku?    Z poważaniem    Poseł Roman Czepe    Warszawa, dnia 20 lipca 2006 r.